ÜRƏYİN QIRILMASI VƏ DAŞLAŞMASI (mistik-fəlsəfi poema) - Ədalət Qarabulud.

ÜRƏYİN QIRILMASI VƏ DAŞLAŞMASI

– mistik-fəlsəfi poema –

ÖN SÖZ

Ürək – kainatın ən gizli məbədi, ən dərin sükutun içində yanan bir çıraqdır.
Onun taleyi iki yol arasında gizlənir: qırılmaq və daşlaşmaq.
Qırılan ürək – işığa qapı açır.
Daşlaşan ürək isə – öz qaranlığının heykəlinə dönür.

Bu poema – insan ürəyinin o iki taleyi arasında gedən mistik yolçuluğun dastanıdır.

I FƏSİL – Qırığın səsi

“Sındırılan hər şeydə işıq gizlənir.”

Ürək qırıldıqda
dünyanın damarlarında şimşək dolaşır.
Hər qırıq parça –
Tanrının göz yaşından düşən qığılcım kimidir.

Qırılan ürək,
gizli məbəddə sınmış şamdır;
alovu sönsə də
külündən dua qalxır.

Ürəyin səsi qırıldıqda
bütün kainatın sükutu
birdən-birə o səslə titrəyir.

II FƏSİL – Qırığın işığı

“İşıq yalnız çatlaqdan keçir.”

Qırıq – ölüm deyil,
qırıq – başlanğıcdır.
Çünki işıq yalnız çatlaqdan keçir,
yarıqlar Tanrının nəfəsini buraxır.

Sındırılmış güzgü kimi ürək
özündə min aləm göstərir.
Bir parçasında insanın qorxusu,
bir parçasında mələyin pıçıltısı,
bir parçasında isə
Tanrının üzünü görmək olar.

Qırılmaq – dərd deyil,
qırılmaq – çağırışdır:
“oyan, insan!”

III FƏSİL – Daşın sükutu

“Daşlaşmış ürəkdə dua da unudulur.”

Ən dəhşətli sükut
daşlaşan ürəyin içindədir.

O, səs qəbul etmir,
nə dua, nə fəryad
onun səthindən geri qayıtmır.

Daş ürək –
dünyadan qopmuş ölü planet kimidir,
öz qaranlığında dönür,
amma heç vaxt günəşin yolunu tapa bilmir.

Orda sevgi toxumu çürüyür,
gülün ətri daşın içində itir,
hətta Tanrı adı belə
orada susur.

IV FƏSİL – Daşın qaranlığı

“Daş yalnız cismin ağırlığını daşıyar,
amma ruhu boğar.”

Daşlaşmaq –
qanı donmaq deyil,
ruhun qəfəsdə çürüməsidir.

Daş ürək –
darıxma bilməz,
ağrıya yanıt verməz,
yalnız öz sükutunu böyüdər.

İnsan daş ürəklə
bədənini daşıya bilər,
amma ruhunu – heç vaxt.
Çünki ruh daşla birləşməz,
ruhun nəfəsi daşda ölər.

V FƏSİL – Diriliş

“Tanrı daşın içində də gili oyada bilər.”

Amma hər daşın içində
bir gil gizlənib.
Hər gil isə
yağışla yumşalar,
göz yaşı ilə islanar,
Tanrının nəfəsi ilə
yenidən insana dönər.

Daş ürək də
bir gün sındırılar,
o qırığın altında
yenidən işıq doğular.

Qırıq –
yarpaq kimi əsir,
daş –
küləkdən də qorxmur.
Amma küləyin səsi
qırığı oyadır,
daş isə
daş kimi qalır – ta ki Tanrı əlini vurana qədər.

VI FƏSİL – Son hökm

“Qırıq bağışlanır,
daş yalnız sındırılaraq dirilir.”

Ürək iki taleyin arasında yaşayır:
qırılıb işığa dönmək,
ya daşlaşıb qaranlıqda qalmaq.

Tanrı qırılan ürəyi bağışlayar –
çünki işıq hələ içindədir.
Tanrı daşlaşan ürəyi
ancaq sındıraraq dirildər –
çünki başqa yol yoxdur.

Ən pis o deyil ki, ürək qırılır.
Qırılmaq –
dirilişin başlanğıcıdır.
Ən pis odur ki, ürək daşa çevrilir –
o zaman insan
öz əbədi qaranlığının heykəlinə dönür.

NƏTİCƏ

Bu poema bir xəbərdarlıqdır:
ürəyin qırılmasından qorxma,
amma daşlaşmasından qorx.

Çünki qırıq – işığa yol açar,
daş isə – qaranlığı böyüdər.

İnsanı Tanrıya yaxınlaşdıran
qırığın işığıdır,
ondan uzaqlaşdıran isə
daşın sükutu.