...DAHA - Ədalət Qarabulud

...DAHA

ÖN SÖZ

Bu poema müasir dünyanın ən böyük paradokslarından doğur:
İnsan minilliklər boyu həyatın sirlərini çözməyə çalışdı,
amma indi ən müqəddəs sirri – doğumu – laboratoriyalara həvalə edib.
Artıq qadının bətninə, torpağın toxumuna,
Tanrının nəfəsinə ehtiyac olmadığını iddia edirlər.

Əsərdə bu dəhşətli gerçəkliyin fəlsəfi-mistik mənzərəsi canlanır.
Qadın – sirrin daşıyıcısı,
torpaq – həyatın bədəni,
uşaqlıq – gələcəyin nəfəsi kimi təsvir olunur.
Amma hər şey süni cihazların, dəmir ritmlərin, plastik əllərin əlində yoxa çıxır.

Burada qoyulan əsas sual oxucunun vicdanına ünvanlanır:
“Tanrı bunu görmürmü? Dünya Onu yaradana qarşı üsyan etmirmi?
Bəlkə də biz Qiyamət Gününə hazırlaşırıq?”

POEMA

I. UŞAQLIQ

...DAHA
gəlinlər hamilə olmayacaq.

Çünki laboratoriyalarda
şüşə qablarda böyüyür indi uşaqlar.
Qan yerinə süni mayelər,
ürək döyüntüsü yerinə
aparatların buz nəfəsi.

Uşaqlıq –
bir vaxt şeh damlası idi,
sabahı yuyub işığa oyadan.
İndi isə
neon lampaların altında
plastik oyuncaqların lal baxışıdır.

Gənclik –
küləkdə sovrulan yarpaq tək,
qırxı da çıxıb –
nə sevinc qalıb, nə kədər.

Hazır yeməklər kimi
hazır uşaqlar doğulur:
ruhları kodlaşdırılmış,
arzuları paketlənmiş,
düşüncələri əvvəlcədən yazılmış.

II. QADIN

Bir vaxt qadın –
kainatın sirr qapısı idi,
bətni ulduzların odu kimi
hər nəfəsdə yeni həyat doğururdu.

İndi isə –
onun bədəni kənara atılıb,
çünki alimlər
sirri şüşə bankalarda oğurlayıb.
Qadın –
ilahi başlanğıcın daşıyıcısı,
susur indi,
səsi aparatlardan gələn
mexaniki layla ilə boğulur.

Beşiklərdə
ana nəğməsi yox,
yalnız dəmirin quru cingiltisi var.
Göz yaşlarını plastik əllər silir,
süni süd şüşələrdən axır –
ana nəfəsi olmadan.

III. TORPAQ

Torpaq da qadın kimidir –
bətnində toxum saxlayan,
yağışla hamilə qalan.
Amma indi torpaq da
öz övladını itirib.

Çaylar quruyub,
tarlalar səhralaşıb.
Torpağa da süni nəfəs verirlər:
kimyəvi gübrələr,
kimyəvi həyat.

İnsan öz ana təmizliyini itirdiyi kimi,
yer də bərəkətini itirib.
Dünya –
artıq doğmaq istəmir.
Çünki doğulanlar
ruhsuz surətlərdir.

IV. GƏLƏCƏK

...DAHA
gəlinlər hamilə olmayacaq,
çünki alimlər kəşf edib:
insanı süni yolla
istehsal etmək mümkündür.

Amma bu “uşaqlar” –
insan deyil:
gözlərində nur yox,
qəlblərində dua yox,
sadəcə maskalar,
sadəcə surətlər.

Dünyanın nəbzi
qolumuzdan yox,
dəmir ritmlərin
soyuq səsindən gəlir.
Həyat – artıq həyat deyil,
nəhəng bir anbarın
statistikasına çevrilib.

V. TANRI VƏ QİYAMƏT

Bəs Tanrı bunu görmürmü?
Göylərin gözləri kor oldumu?
İlahi nəfəs
bu laboratoriyaların qoxusunu
duymurmu?

Dünya –
Yaradana qarşı
səssiz üsyan qaldırıb:
“biz də həyat yarada bilərik” deyə.
Amma unutdu:
yaradılanın içində ruh olmur,
çünki ruh yalnız
Tanrının nəfəsidir.

Bəlkə də Qiyamətə hazırlaşırıq –
çünki dünyanın sükutu
ölüm sükutuna bənzəyir.
Ulduzlar – sönmüş gözlər,
küləklər – yas oxuyan səs.

...DAHA
gəlinlər hamilə olmayacaq,
çünki Tanrı
öz kəlməsini geri çəkib:
həyat yalnız Onun izni ilə doğulur,
izn kəsiləndə
bətndə də, torpaqda da
yalnız boşluq qalır.

MÜƏLLİF QEYDI

Bu poema bir xəbərdarlıqdır –
elm Tanrıya qalib gəlməyə çalışdıqca,
insan özünü məğlub edir.
Doğumu süni əllərə buraxan bəşəriyyət,
ruhu itirir, məhəbbəti itirir,
və bəlkə də Qiyamətə
öz əli ilə addımlayır.