Heç bilmədim, hardan gəldi yetmişim... (Mistik-fəlsəfi poema) - Ədalət Qarabulud
Heç bilmədim, hardan gəldi yetmişim...
(Mistik-fəlsəfi poema)I. Su - Başlanğıcın Yaddaşı
Su ilk dəfə
göz qapağımdan içəri süzüldü -
uşaqlığın yuxusundan
ən son dualara qədər
bir səssiz axın kimi.
Anam danışanda -
səsi su idi.
Atam susanda -
susqunluğu su idi.
Su - yaddaşın göz yaşında donan
bir rəsuldur,
öz peyğəmbərliyini
unutduğumuz sükutda yaşayır.
Mən o sudan içəndə
tanımadığım bir nəfəs
məni öz adımla çağırdı...
amma
öz adımı tanımadım.
II. Külək - Çağırış və İtki
Külək nə vaxt gəlir,
onu bilən yoxdur.
O, nə zamana tabedir,
nə də izah istər kimsədən.
Külək mənim içimdə danışmağa başlayanda
bütün köhnə divarlar uçdu -
həqiqətin astanasında
üzü küləklə yanan bir uşaq
gözlərimi ovuşdurdu.
“Kim idin sən?”
- soruşdu o uşaq.
Mən cavab verə bilmədim.
Çünki külək
sözləri daşıyırdı,
mən isə yalnız səs idim -
məzarsız bir səda.
III. Güzgü – Əks və Anlaşılmazlıq
Güzgü qarşısında dayananda
üzüm yox idi,
onun yerində
baxan bir su vardı -
dalğalanan,
dəyişən,
çəkilən...
Hər güzgü
bir keçid idi,
amma keçən yox idi.
Hər çat -
bir zaman qırığı.
Orda
çox “mən” var idi -
biri sükutda qışqıran,
biri dua edən bir kafir,
biri özünü Tanrı sayan
bir yetim...
Və bir güzgü vardı -
onun içində mən yox idim,
yalnız bir göz -
mənə baxırdı,
məni tanımadan.
IV. Zaman – Boşluğun qatları
Zaman -
dəftərsiz bir yazıdır.
Nə yazsan,
öz-özünü silir.
Zaman nə saatdır,
nə təqvim,
nə də günəşin kölgəsi.
Zaman -
daxilimdə yanan bir duadır.
Cavabı olmayan
və buna görə də
Tanrıya daha yaxın olan bir dua.
Zaman mənə demədi
necə gəldim yetmişə -
o yalnız baxdı,
bir dağ kimi susdu.
Zamanın susqunluğu
insanı böyüdür.
Və bəzən
öldürür də...
V. Sonda – Ruhun qayıdışı
Heç bilmədim,
amma bəlkə də hər şey burdan başladı -
bir su damlasından,
küləkdə pıçıldanan adlardan,
güzgünün içində itib tapan ruhlardan,
zamanın dilində unudulan sükutdan...
Bəlkə də
yetmişim
əslində qayıdış idi -
özümə,
öz içimdəki
səsə,
və ya səsin belə toxuna bilmədiyi
səssizliyə...
Heç bilmədim hardan gəldi yetmişim...
amma indi
dayandığım bu səssiz çökəkdə
su da mənəm,
külək də mənəm,
güzgü də...
və zaman da
içimdə çırpınan bir ruhdur artıq.
VI. Yuxu - Səssiz Tanrıyla
Gecəməni yuxu kimi geyindi,
mən isə öz varlığımı soyundum.
Əlimdən tutdu
bir kölgə -
adı yox idi,
amma səsi mənim
dilimdə gizlənmişdi.
“Haraya gedirik?” - deyə soruşdum.
Dedi:
“Oraya ki, sən artıq orda olmusan.”
Yuxu -
bir qapıdır,
içindən keçəndə
özünü itirirsən
və təzədən doğulursan
öz susqunluğunda.
Mən bir otağa girdim -
divarlarında vaxt yox idi.
Orta yerində
bir su dolu güzgü vardı -
onun içində
məni doğmayan bir ana
özümə baxırdı.
Səsini eşitdim:
“Yuxular — Tanrının sükutla dedikləridir.”
O an anladım -
gördüyüm hər yuxu
unutduğum bir həqiqətin
yenidən mənə danışılmasıdır.
VII. Oyanış və Dönüş
Gözümü açanda
əllərimdə zaman qırıntısı vardı,
dodaqlarımda isə
o yuxunun nə dediyini unutmuşdum.
Amma
bir iz qalmışdı -
göz qapağımın içində,
dilin altında
deyilməyən bir söz kimi.
Mən yuxudan qayıtdım
amma tamam olmadım,
çünki yuxular
qapı deyil -
özləridir
keçid olan.
VIII. Səssizlik - Tanrının unudulmuş adı
Dan yeri danışmamışdı hələ,amma hava bir sirr kimi ağır idi -
sanki bütün kainat
dərindən nəfəs alır,
amma danışmağa cəsarət etmirdi.
Səssizlik gəldi -
ayaqyalın, nəfəssiz.
O danışmadı.
Mən də danışmadım.
Elə bil, kim danışsa
bir sirri öldürəcəkdi.
Birdən anladım:
Səssizlik – sözün beşiyidir,
yəni hər şeyin əvvəli.
Bir güzgü vardı –
bu dəfə boş idi.
Öz əksim yox idi,
çünki səssizlik
məni içimdən silmişdi.
Mən yox idim,
və bu yoxluq
heç bir boşluğa bənzəmirdi -
bu, Tanrının ilk nəfəsi idi,
hələ heç nə yaratmamışkən
öz içində eşitdiyi sonsuzluq.
Mən səssizliyin içinə düşdüm,
elə bil quş yuvası idi,
amma quş yox idi.
Yalnız yuva vardı –
və o yuva mən idim.
O vaxt başa düşdüm:
Səssizlik
sadəcə sükut deyil -
o, Yaradanın unudulmuş adıdır.
IX. Əslində mən kimdim?
Əllərim su kimi keçdi özümün içindən -heç nə tutmadım,
amma hər şeyi hiss etdim.
Bir yuxuda doğuldum,
külək adımla fısıldadı:
"Adın yoxdur,
çünki sən hələ tam olmamısan."
Güzgülərdən keçdim -
bəziləri məni tanıdı,
bəziləri isə
məni görüb
öz əksini itirdi.
Baxdığım hər şey
bir az mən idi,
amma heç biri mən deyildi tam.
Səssizliyin içinə düşdüm yenə.
Orda nə dua vardı, nə cavab,
yalnız bir nəfəsin əvvəlindəki
sonsuz susqunluq...
Elə o an,
özümə sual verdim:
“Əslində mən kimdim?”
Və cavab -
söz yox idi.
Bir işıq yandı -
səsi yox idi,
amma hər şeyi danışırdı.
Mən küləyə çevrildim,
köhnə özümün içindən keçdim.
Suda əksim yox idi artıq,
çünki su da mənə çevrilmişdi.
Mən – nə su idim, nə külək,
nə güzgü, nə səssizlik.
Mən –
bunların arxasında nəfəs alan
görünməz bir səs idim.
Bir dua idim,
hələ dilə gəlməmiş.
Bir həqiqət idim,
hələ yadda doğulmamış.
Əslində,
mən heç kim idim.
Və elə buna görə –
hər şey idim.
Ədalət Qarabulud.
BİA.az
 - Ədalət Qarabulud){kind=link}