Əzrayıl – (Mistik-fəlsəfi poema) - Ədalət Qarabulud

    Əzrayıl

      Mistik-fəlsəfi poema

Giriş – Sözün sükutu

Hər başlanğıcın bir sonu,
hər sonun içində gizli başlanğıc var.
İnsanın yolunda ən sirli dayanacaq – ölümdür.
Və bu dayanacaqda gözləyən –
Əzrayıl.

O, qorxu deyil.
O, qaranlıq deyil.
O, Allahın əmrinə boyun əyən
nurani nəfəsdir.

“Ölüm qorxu deyil – Allahın nəfəsidir.”

I. Sükut

Əzrayıl –
gözlə görünməyən nəfəs,
sükutun içində açılan bir pəncərə.
Hər an bizimlə,
amma hiss etmədiyimiz qədər uzaq.
Qorxduğumuz – sən deyilsən,
qorxduğumuz – öz qaranlığımızdır.

 “İnsanın ən böyük qorxusu – öz içində gizlidir.”

II. Qapı

Ölüm – qapı deyilmi?
Bir tərəfi görünən, bir tərəfi gizli.
Həyatın əlində açarı yoxdur,
açar yalnız sənin əlindədir.
Bir toxunuşunla
ruh libasını soyunar bədəndən,
işığın səssiz dəhlizlərinə keçir.

“Ölüm qapıdır – yoxluğa yox, işığa.”

III. Ruhun səyahəti

Ruh – quş təkdir,
qanadını sən açarsan.
Bəziləri dağların arxasına gedər,
bəziləri səhraların səssizliyinə,
bəziləri dənizin altındakı dərinliyə.
Amma hamısı – eyni sirrə aparılır,
sonsuzluq yoluna.

“Ruh hər yerdən keçir – amma yalnız işığa gedir.”

IV. İşıq

Ölüm – qaranlıq deyil,
qaranlıqdan doğan işıqdır.
O işıqda ruh
öz həqiqətini tanıyır.
Bir nəfəsdə dünya dayanır,
bir anlıq işıqda əbədiyyət doğulur.

“Ölüm işığın başqa üzüdür.”

V. Sual və Cavab – Ruhani dərs

1. Əzrayıl kimdir?
— Ölüm mələyi.
Quranda adı çəkilməsə də,
ruhun qapısında duran nurdur.

2. Vəzifəsi nədir?
— Canların son nəfəsini almaq,
amma sonu yoxluq etmək deyil,
onu başlanğıca çevirmək.

3. Quranda adı keçir mi?
— Sözlə yox,
amma mənayla keçir.
Ayələrin dərinliyində
görünməz imza təkdir.

4. Cəmiyyətdə necə tanınır?
— Bəzən qorxu,
bəzən hüzur.
Hər kəsin gözündə fərqli,
amma hamı üçün eyni həqiqət.

5. Ədəbiyyatda izi varmı?
— Nizami söylədi,
Füzuli ağladı,
sözlərin içində kölgəsi qaldı.

6. Həyatımıza təsiri nədir?
— O xatırladır:
vaxt qısadır.
Həyatı dəyərli yaşa,
çünki ölüm bir gün qapını döyəcək.

7. Dini rolu nədir?
— Allahın əmrinə sadiqdir.
Ölümü qorxu etməz,
onu təbii və nurani qılar.

8. Məna dünyasında yeri nədir?
— Xatırlatma.
“Faniyik” – deyir bizə.
Faniklikdə əbədiyyəti duymaq –
Əzrayılın dərsidir.

9. Başqa mədəniyyətlərdə necə təsvir olunur?
— Qılınclı, qanadlı, qaranlıq.
Amma İslamda –
nurla gələn,
Allahın nəfəsi kimi.

10. İnsanlara təsiri nədir?
— Ölümün qaçılmazlığını xatırladır.
Hər qəlbə deyir:
“Məqsədsiz yaşama,
çünki yol uzundur,
amma dayanacaq birdir.”

“Əzrayıl – həyatın mənasını xatırladan sükutdur.”

VI. Sonsuz yolçuluq

Sən, Əzrayıl –
nə son, nə də başlanğıc,
yalnız yol yoldaşı.
İnsan unudur ki,
ölümdə həyat var,
həyatda isə ölümün izi.

Sənin müşayiətinlə
ruh səssiz uçur,
işığa doğru.

 “Ölüm – yolun sonu deyil,
sonsuzluğun başlanğıcıdır.”

Dua və Zikr

Ey ölümün mələyi,
sükutun qapıçısı,
nurun yolçusu –
bizdən qorxunu al,
bizə hikməti ver.

Ruhumuzu işığa apar,
qəlbimizi əbədi yolçuluğa hazırla.
Çünki bilirik:
bir nəfəsdə dünya dayanacaq,
bir işıqda əbədiyyət açılacaq.

Və o an –
biz səninlə gedəcəyik.

 “Bir nəfəs – bir ömür,
bir işıq – bir əbədiyyət.”

Epiloq – Oxucuya müraciət

Ey yolçu,
sən ki bu sözləri oxudun,
unutma:
həyat – bir nəfəsdir,
ölüm – o nəfəsin sükutu.

Ölümü sevmək – həyatın dəyərini sevməkdir.
Çünki ölümsüzlük
yalnız faniliyi dərk edənə açılır.

Əzrayıldan qorxma,
o sənin düşmənin deyil.
O, qapıçıdır,
səni işığa aparan yoldaş.

Yaşa, amma unutma ki,
bir gün pərdələr bağlanacaq.
Hər nə edirsənsə,
onu işığa hazırlıq kimi et.

Və bil ki:
Əzrayıl gəldiyi gün –
sən yox olmayacaqsan,
sən başqa bir başlanğıca keçəcəksən.

 “Ölümü xatırla – həyat işığa çevriləcək.”