DÜNYANIN ARŞINI... - Ədalət Qarabulud.

DÜNYANIN ARŞINI
(mistik-fəlsəfi silsilə)

Dünyanın arşını haradadır?
Hansı gizli əl
kainatın çiyninə ip salıb
ölçür bu sonsuz libası?

Göylər –
köhnə bir dərzixana kimi
ulduz sapları ilə doludur.
Zaman
səssiz şagird tək
qaranlığın ətəyini qatlayır,
işığın boyunu uzadır.

Biz isə
öz kölgəmizi ölçmədən
başqasının taleyinə biçim veririk.

II

Deyirlər,
ilk nəfəs enəndə yer üzünə,
Adəm
torpağın qulağına sirr pıçıldadı.
O sirr – ölçü idi.

Torpaq dedi:
“İnsan göyün aynasıdır.”
Göy dedi:
“İnsan yerin ahıdır.”

Və o gündən
dünyanın arşını
insanın vicdanına bağlandı.

Hər yalan
bir qarış qısaltdı kainatı,
hər sevgi
bir qarış uzatdı üfüqü.

III

Bir gecə
sükutun içində uzandım.
Səmada
Süd Yolu
işıqdan çəkilmiş uzun bir arşın idi.

Ulduzlar –
ilahi hesabın düymələri.
Hər biri
bir taleyin nöqtəsi.

Ay
qədim bir tərəzi kimi
gecəni çəkirdi:
bir gözündə ümid,
bir gözündə qorxu.

O tərəziyə baxdım
və anladım –
dünyanın çəkisi
insanın niyyətindədir.

IV

Arşın yalnız ölçü deyil,
o həm də sınaqdır.

Bir ana
itirdiyi övladın adını
illərlə çəkər sinəsinə –
o ad uzandıqca
zaman qısalar.

Bir şair
sözün içində
özünü ölçər.
Söz çatmayanda
ruhu qanayar,
çünki ruh
kağıza sığmaz.

Mövlanə Cəlaləddin Rumi
deyirdi:
“Dəniz olmaq üçün
damla olmağı unut.”

Bəlkə də
arşın damladan başlayır,
dənizə qədər uzanır.

V

Bir dərviş
Şəms Təbrizi
kimi alışıb yananda
öz ölçüsünü itirir.

Kölgəsiz insan
ölçüsüzdür.
Ölçüsüz insan
dünyanı içində daşıyar.

O zaman
kainat onun göz bəbəyində
bir nöqtəyə dönər,
və o nöqtə
sonsuzluğun qapısı olar.

VI

Dünyanın arşını
dağların hündürlüyündə deyil,
dənizlərin dərinliyində deyil.

O,
bir uşağın duasında,
bir qocanın susqun baxışında,
bir yetimin çörək bölüşməsindədir.

Hər mərhəmət
kainata əlavə edilmiş
görünməz bir qarışdır.

Hər zülm
göyün boyundan kəsilmiş
qaranlıq bir parça.

VII

Bir gün ölüm gələcək –
əllərində görünməz ip.
Boyumuzu deyil,
ürəyimizin çəkisini ölçəcək.

Nə qədər bağışladıq?
Nə qədər susduq haqqı deməliykən?
Nə qədər sevdik
qarşılıq gözləmədən?

Ölümün arşını
yanılmaz.
O, ruhu
işığın uzunluğuna görə ölçər.

VIII

Və nəhayət
bütün arşınlar qırılacaq,
bütün tərəzilər susacaq.

Göy
öz atlasını yığacaq,
zaman
ipini qıracaq.

Onda anlayacağıq –
dünya heç vaxt böyük olmayıb.
Sadəcə
qəlbimiz dar idi.

Əsl ölçü
torpaqda yox,
göydə yox,
insanın içindəymiş.

Dünyanın arşını
mərhəmət qədər uzun,
həqiqət qədər kəskin,
nur qədər ölçüsüz imiş.

Və nur
heç vaxt ölçülməz.