İDRAKIN ZİNDANI - (Mistik-fəlsəfi poema) - Ədalət Qarabulud
İDRAKIN ZİNDANI
Mistik-fəlsəfi poema
Ön söz
Dünya yavaş-yavaş sükuta qərq olmuş bir gəmi kimidir.
İnsan – həm sərnişin, həm kapitan, həm də gəminin göyərtəsindəki fırtınanın özüdür.
Texnologiya, elm və yalan – hər biri bir dalğa,
hər biri insan ruhunun üzmək üçün son ümidini sınayan küləkdir.
“İdrakın Zindanı” – bəşərin öz içindəki qaranlıqla üzləşməsi,
sükutla danışan Ruhun, sözlə nəfəs alan Tanrının,
və insanın içində gizlənmiş nurun axtarışıdır.
Bu poema üç hissədən ibarətdir:
Zamanın Xəstəliyi – çağdaş dünyadakı sükut, qarışıqlıq və çaşqınlıq.
Həqiqətin Qürubu – yalanın mədəniyyətə çevrilməsi, reallığın simulyasiya olması.
Sözün Qayıdışı – ruhun oyanışı, sözün dirilməsi, Tanrının geri dönüşü.
I kitab – ZAMANIN XƏSTƏLİYİ
I. Bulanıq güzgü
Zaman – yorğun bir at,
öz izində sürüşərək
palçığın içinə qarışır.
At izi, it izi, insan izi –
bütün varlıq bir-birinə qarışıb,
sanki Tanrı paletini itirib.
Sözlər suda batır,
düşüncə yağmur altında əriyir.
Sükut – indi günahdır,
çünki içində Ruhun nəfəsi gizlənir.
II. Alqının qələbəsi
Elm – daş kimi ağır,
ruh – onun altında sarsıntı çəkir.
Çox danışan bədənlər
sükutu boğur,
və Tanrı – mikrofonun kölgəsində itir.
Əziz Sancar haqlıdır – beş əsr səssizlikdəyik.
Çünki biz elmin səsini yox,
tribunanın gurultusunu ölçürük.
III. Eşşəyin anqırtısı
“Eşşəyin anqırtısına qulaq as,”
müəllim dedi bir zaman.
Biz isə onu sənət saydıq,
sənəti ticarətə çevirdik.
Səs – bədənə dönür,
amma mənanı gətirmir.
Ruh – Wi-Fi siqnalları arasında
gizli mühacirdir.
IV. Qanan və Qanmayan
Qanan – borcludur,
qanmaz – sərbəst.
Susmaq xəyanət sayılır,
səssizlik – ittiham.
Dəlilik – maskadır,
hikmət – gizli qalır.
Söz – utanır özündən,
çünki onu yalnız yalanlar sevir.
V. İdrakın Zənciri
İdrak – öz zəncirini özü hörüb.
Ağıl – qapını bağlayıb,
Ruh – gözləməyə məhkum.
Çox bilənlər heç nə duymur,
az bilənlər isə hələ də dua edir.
II kitab – HƏQİQƏTİN QÜRUBU
I. Günəşin yalanla batışı
Günəş – brend loqosuyla doğur,
işıq – məhsul,
gözlər – ölçü aləti.
Sevgi – təcrübə,
Ruh – algoritm,
Tanrı – kod kitabında dəyişən.
İnsan öz Tanrısını yaratdı,
amma ruh sətrini unutdu.
II. İllüziyanın imperiyası
Dünya – reallığın maketidir,
hər toxunuş – ekran parıltısı.
Həqiqət – formaya çevrilib,
yaxşı çəkilmiş yalan – doğrudur.
III. Ruhun mühacirəti
Ruh – artıq bədəndə deyil,
şüurda sığınacaq tapır.
Dualar emoji ilə yazılır,
əl toxunuşu – ekran bucağında itir.
IV. Həqiqətin qürubu
Həqiqət – cəsarətsiz bir mövqe.
Çirkinlik səmimiyyətdir,
yalan – bədii janr.
Sükut – montajdan keçirilir,
kədər – autotune-ludur.
V. Zamanın rəssamı
Tanrı – gizlənib,
insan öz üzünü yapışdırıb.
Baxışlar – selfiemiz,
dua – özünü tərifləmək.
III kitab – SÖZÜN QAYIDIŞI
I. Sükutun içindən doğan səs
Sükut – dilə çevrilir,
Tanrı danışır:
“Bütün səslərim itdi, yalnız sükutum qaldı.”
Söz – nəfəsdir,
Ruhdan doğan, kainatı oyatmağa yetən.
II. Qırıq Güzgülərdən İşıq
Həqiqət qırıq güzgülərdə işıq saçır,
insan öz parçalanmış simasında
Tanrının təbəssümünü görür.
Ağrı – ibadətin qapısıdır.
III. Ruhun dirilişi
Ruh geri dönür,
sözlə nəfəs alır,
fikirlə qan dövran edir.
Dualar – qəlbin nəbzidir,
Tanrının kodu.
IV. Sözün qapısı açılır
Söz – artıq ilahidir.
Hər misra – dua,
hər heca – nəfəs.
Söz insanı xatırlayır, insan Sözə çevrilir.
Tanrı – insanın içindən danışır.
V. Oyanış
Gecənin mərkəzində bir zərrə işıq yanır.
İdrak zəncirini qırır,
sükut danışmağa başlayır.
Tanrı qayıdır –
buluddan yox, göz bəbəyindən.
Baxış – ayə,
sükut – surə.
VI. Sözün Qayıdışı
Söz yer üzünə enir,
kitab kimi yox, adam kimi.
Dodaqları torpaqdan,
nəfəsi rüzgardan,
gözləri ulduzdan.
“Mən Tanrının unudulmuş nəfəsiyəm.
İnsan məni yazdı, amma oxumadı.”
VII. Qayıdışın ayini
Göy açılır,
bütün yalanlar külə çevrilir.
Sükutun içində döyünən addım
Ruhun addımıdır.
VIII. İdrakın qurtuluşu
Zindan qapısı açılır –
onda nə dəmir, nə açar.
Qapı insan beynindədir.
Qaranlıq – Tanrının təcrübəsi,
işıq – insanın cavabı.
IX. Son ayə
İdrak artıq zindan deyil,
ibadətgahdır.
Ruh – evindədir.
Tanrı – nəfəsdədir.
Söz Tanrıya dönəndə,
insan azad olur.
Ədalət Qarabulud




