“Türk Dünyası – Tarix Yazan Uşaqlar” layihəsinin müəllifi məşhur Süreyya Ufuklə GÖRÜŞ - Fotolar

Bəzən bir görüş təkcə insanlar arasında baş tutmur. Bəzən o görüş ideyaların, yaddaşların, tarixin və gələcəyin görüşünə çevrilir. Bu gün Türk Sənət Akademiyasının direktoru, Türk Dünyası üçün mühüm mədəni layihələrdən biri olan “Türk Dünyası – Tarix Yazan Uşaqlar” layihəsinin müəllifi Süreyya Ufukun dəvəti ilə baş tutan görüş də məhz belə bir mahiyyət daşıyırdı. Bu, adi protokol görüşü deyil, ortaq ruhun, ortaq dərdin və ortaq yolun müzakirə edildiyi bir düşüncə məclisi idi.

Türk dünyasının müxtəlif qollarını təmsil edən ziyalıların, sənət adamlarının bir masa ətrafında toplaşması təsadüfi hadisə deyil. Bu, zamanın çağırışıdır. Çünki bu gün Türk dünyası təkcə siyasi və iqtisadi müstəvidə deyil, mədəni və mənəvi müstəvidə də bir-birinə daha çox ehtiyac duyur. Qloballaşmanın milli yaddaşı aşındırdığı, informasiyanın dəyəri ucuzlaşdırdığı bir dövrdə, belə görüşlər milli kimliyin qorunması baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.

Görüşdə azman aydınımız, rejissor və yazıçı Yusif Əlizadənin iştirakı müzakirələrə xüsusi intellektual dərinlik qatdı. Onun sənətə, tarixə və milli yaddaşa münasibəti hər zaman olduğu kimi, bu görüşdə də konseptual düşüncənin əsas dayaqlarından biri oldu. Yusif Əlizadə yalnız bir sənət adamı deyil, milli şüurun daşıyıcısı, mədəni müqavimətin simvoludur. Onun baxış bucağı bir daha sübut etdi ki, sənət sadəcə estetik zövq deyil, həm də ideoloji mövqedir.

Görüşün diqqətçəkən məqamlarından biri də məşhur Türkiyəli aktyor, “Kurtlar Vadisi” serialında “Güllü” obrazı ilə tamaşaçıların yaddaşına həkk olunmuş Erfan Ufukun iştirakı idi. Onun simasında təkcə bir aktyoru deyil, Türk televiziya tarixində milli xarakterin, sosial dramatizmin və ictimai mesajın daşıyıcısını gördük. Erfan Ufukun fikirləri bir daha göstərdi ki, ekran sənəti doğru ideya ilə qidalandıqda təkcə əyləncə vasitəsi deyil, milli düşüncənin formalaşma alətinə çevrilə bilər.

Türk Sənət Akademiyasının direktoru Süreyya Ufuk isə bu görüşün mərkəzi fiqurlarından biri kimi çıxış edirdi. Onun uzun illərdir Türk dünyasında mədəni inteqrasiya istiqamətində apardığı fəaliyyət, xüsusilə uşaqlara və gənc nəslə yönəlmiş layihələri, gələcəyə hesablanmış strateji yanaşmanın göstəricisidir. “Türk Dünyası – Tarix Yazan Uşaqlar” layihəsi bu baxımdan sadəcə bir təhsil təşəbbüsü deyil, milli kimliyin erkən yaşlardan formalaşdırılması üçün düşünülmüş mədəni proqramdır.

Görüş zamanı gələcək əməkdaşlıq istiqamətləri, birgə layihələr, ortaq istehsal imkanları geniş şəkildə müzakirə olundu. Xüsusilə ədəbiyyat, kino, televiziya və uşaq layihələri sahəsində birgə addımların atılmasının vacibliyi vurğulandı. Türk dünyasının ortaq tarixinin, ortaq qəhrəmanlarının, ortaq ağrılarının sənət dili ilə ifadə olunmasının zəruriliyi qeyd edildi. Çünki tarix yazılmadıqda yox olur, danışılmadıqda unudulur, sənətə çevrilmədikdə isə gələcəyə daşınmır.

Görüşün ən mənəvi məqamlarından biri müəllifi olduğum “Payız çöhrəsində yazdı 44 Gün” kitabının Süreyya Ufuka hədiyyə edilməsi oldu. Bu kitab təkcə bir ədəbi nümunə deyil, 44 günlük Vətən müharibəsinin milli yaddaşda buraxdığı izlərin bədii-fəlsəfi təcəssümüdür. Payızın hüznlü çöhrəsində yazılan bu tarix, əslində Türk dünyasının da taleyinə yazılmış bir sətirdir. Kitabın təqdimatı zamanı vurğulandı ki, Qarabağ zəfəri təkcə Azərbaycanın deyil, bütün Türk dünyasının mənəvi qələbəsidir.

Bu görüş bir daha göstərdi ki, mədəniyyət sərhəd tanımır. Türk dünyasının müxtəlif coğrafiyalarında yaşayan sənət adamları eyni ideyaya xidmət etdikdə, aradakı məsafələr əhəmiyyətini itirir. Əsas olan niyyətin saflığı, məqsədin aydınlığı və yolun doğru seçilməsidir.

Bu gün Türk Sənət Akademiyasının ofisində baş tutan bu görüş gələcək üçün atılan bir toxumdur. O toxum sabah filmə, kitaba, layihəyə, bəlkə də bir nəslin dünyagörüşünə çevriləcək. Tarix də məhz belə yazılır – sakit otaqlarda, dərin söhbətlərdə, səmimi niyyətlərdə.

Türk dünyasının mədəni birliyi kağız üzərində deyil, belə real görüşlərdə, real əməkdaşlıqlarda formalaşır. Bu görüş də həmin yolun mühüm dayanacaqlarından biri kimi yadda qalacaq.